Metformin là thuốc gì? Thuốc metformin trị tiểu đường

Metformin được sử dụng phổ biến để trị bệnh tiểu đường. Vậy metformin là thuốc gì, uống trước hay sau ăn? Bài viết dưới đây sẽ trả lời những câu hỏi trên, đồng thời nêu ra một vài lưu ý khi sử dụng thuốc metformin, cùng gia công thuốc đông y theo dõi nhé!

Metformin là thuốc gì?

Metformin là thuốc trị bệnh tiểu đường tuýp 2 thuộc nhóm biguanide. Tùy vào tình trạng đáp ứng thuốc của bệnh nhân mà bác sĩ có thể kê đơn liều hoặc phối hợp với các nhóm thuốc trị tiểu đường khác.

Metformin là thuốc gì
Metformin là thuốc gì

Metformin khi vào cơ thể sẽ làm giảm sự tổng hợp glucose trong tế bào gan, tăng tín hiệu insulin từ đó làm giảm nồng độ glucose trong máu giúp kiểm soát mức đường huyết.

Thuốc metformin hấp thu tốt qua đường tiêu hóa, không chuyển hóa qua gan và bài xuất khoảng 90% qua nước tiểu.

Bên cạnh tác dụng hạ đường huyết, metformin còn được cho rằng giúp giảm cân, chống xơ vữa động mạch và bảo vệ tim mạch trước những biến chứng về mạch máu.

Chỉ định – Metformin là thuốc gì?

Thuốc metformin là lựa chọn đầu tay trong điều trị bệnh đái tháo đường tuýp 2 (bệnh do glucose tích tụ trong máu dẫn đến tăng đường huyết) khi việc cải thiện chế độ ăn và luyện tập không hiệu quả.

Nếu bệnh nhân đã dùng metformin kèm theo thay đổi lối sống mà mức đường huyết vẫn chưa được kiểm soát thì có thể kết hợp thêm sulfonylurea, chất ức chế alpha-glucosidase hoặc insulin.

Chống chỉ định – Metformin là thuốc gì?

Thuốc metformin chống chỉ định cho những trường hợp:

  • Dị ứng với hoạt chất metformin hoặc bất kì thành phần nào trong chế phẩm.
  • Bệnh nhân chuẩn bị gây mê (ngừng metformin vào buổi sáng trước lúc mổ)
  • Bệnh nhân mắc tiểu đường tuýp 1.
  • Tiểu đường kèm nhiễm toan ceton.
  • Tiền hôn mê do đái tháo đường.
  • Suy gan, giảm hoặc rối loạn chức năng thận.
  • Phụ nữ có thai, cho con bú và người thường xuyên uống bia rượu.
  • Các bệnh cấp tính làm giảm oxi như suy tim, nhồi máu cơ tim…

Hướng dẫn sử dụng thuốc trị tiểu đường Metformin

Đối với người lớn

  • Liều khởi đầu: viên nén 500 mg hoặc 850 mg, ngày uống 2 lần trong bữa ăn hoặc sau bữa ăn sáng và ăn tối.
  • Mỗi tuần một lần có thể tăng liều đến mức tối đa là 2500 mg/ngày dùng trong bữa ăn để thuốc dung nạp tốt hơn. Cần tuân theo chỉ định của bác sĩ để đảm bảo an toàn và đạt kết quả trị liệu tốt.
  • Liều duy trì: 1500-2500 mg/ngày chia 2-3 lần/ngày, uống cùng bữa ăn.
  • Liều dự phòng: uống 850 mg/ngày

Đối với trẻ em

Liều cho trẻ từ 10-16 tuổi bị bệnh tiểu đường tuýp 2 là 500 mg/lần ngày uống 2 lần vào bữa ăn sáng và bữa ăn tối.

Quá liều và cách xử trí – Metformin là thuốc gì?

Số ca dùng thuốc metformin quá 50g chiếm khoảng 10%, tỉ lệ nhiễm toan lactic khoảng 32%. Ngoài ra ít có thông tin về ngộ độc cấp tính metformin.

Có hai phương pháp hiệu quả được khuyến cáo khi xử trí quá liều metformin là thẩm tách máu để giải quyết tình trạng nhiễm acid lactic và chạy thận nhân tạo nhằm loại lactate, loại metformin.

Tác dụng phụ – Metformin là thuốc gì?

Tùy theo cơ địa và tình trạng đáp ứng thuốc ở mỗi bệnh nhân mà ghi nhận được những tác dụng phụ có thể xảy ra trong quá trình dùng metformin:

  • Thường gặp: buồn nôn, đầy hơi chướng bụng, tiêu chảy, rối loạn vị giác, đau đầu, chóng mặt, khó thở, suy nhược, mệt mỏi giống bị cảm cúm, đau cơ ớn lạnh, giảm nồng độ vitamin B12, da nhạy với ánh sáng…
  • Ít gặp: viêm phổi, thiếu máu hồng cầu to, rối loạn nhịp tim, mất bạch cầu hạt, giảm tiểu cầu…
  • Hiếm gặp: nhiễm toan lactic (nguy hiểm), ban đỏ, ngứa, mề đay, giảm hấp thu vitamin B12…

Tương tác thuốc – Metformin là thuốc gì?

Ở metformin có hai loại tương tác được ghi nhận là tương tác với thuốc khác và tương tác với rượu.

Metformin tương tác với các thuốc khác

  • Nồng độ metformin trong huyết tương cao kéo theo độc tính cao khi dùng đồng thời với cefalexin, cimetidin và các thuốc cản quang có iod khác.
  • Corticosteroid, chất tương tự hormon giải phóng LH, somatropin có thể làm giảm nồng độ metformin trong máu dẫn đến giảm tác dụng trị liệu của thuốc.
  • Nhóm thuốc ức chế men chuyển được cho rằng có thể làm hạ đường huyết, cần cân nhắc chỉnh liều thuốc trị tiểu đường khi phối hợp với nhau.
  • Thuốc lợi tiểu quai làm suy giảm chức năng thận dẫn đến tăng nguy cơ nhiễm toan lactic, nếu dùng chung với metformin sẽ càng làm gia tăng nguy cơ nhiễm toan lactic lên cao.

Metformin tương tác với rượu

Không nên uống metformin chung với rượu vì điều này có thể gây hạ đường huyết và làm tăng tỷ lệ nhiễm acid lactic.

Thận trọng khi dùng thuốc metformin cho các đối tượng đặc biệt

Phụ nữ mang thai có dùng metformin được không?

Bệnh tiểu đường thai kì không còn quá xa lạ, cần duy trì nồng độ glucose sinh lý trong thời kì mang thai để tránh phải dùng thuốc.

Tuy nhiên nếu mẹ bầu mắc tiểu đường thì các thuốc trị tiểu đường tuýp 2 không được khuyến cáo sử dụng, thay vào đó insulin là lựa chọn phù hợp trong giai đoạn này.

Phụ nữ đang cho con bú có thể dùng metformin không?

Thuốc metformin có bài tiết qua sữa mẹ vì vậy phụ nữ đang cho con bú được khuyến cáo cần cân nhắc kĩ trước khi dùng thuốc. Điều này căn cứ vào mức độ quan trọng của thuốc metformin đối với người mẹ.

Những lưu ý khi sử dụng Metformin

Bên cạnh tác dụng trị liệu thì độc tính cũng như tác dụng phụ của thuốc metformin có thể gây ra nguy hiểm cho bệnh nhân, cần lưu ý một vài điểm sau:

  • Metformin thải trừ qua thận nên đối với những bệnh nhân suy giảm chức năng thận cần lưu ý đến sự tích lũy metformin gây nhiễm toan lactic – rất hiếm gặp nhưng tỷ lệ tử vong cao.
  • Khi có những dấu hiệu như chuột rút, đau bụng, khó thở, hạ nhiệt rồi hôn mê trong quá trình dùng metformin điều trị đái tháo đường kèm suy thận cần nghĩ ngay đến nhiễm toan acid.
  • Trước khi dùng metformin bệnh nhân cần được kiểm tra creatinin huyết thanh định kì 2-4 lần/năm.
  • Ngừng metformin trước 48 giờ khi chụp X-quang có sử dụng chất cản quang iod vì có thể gây suy thận.
  • Trước phẫu thuật có gây mê toàn thân, gây mê tủy sống hoặc gây mê quanh màng cứng cần ngưng metformin 48 giờ trước đó. Cần kiểm tra để xác định chức năng thận đã bình thường trước khi dùng lại metformin.
  • Có thể thay thế metformin bằng insulin nếu bị nhiễm khuẩn nặng hoặc chấn thương sau phẫu thuật.
  • Ngoài ra cần có chế độ ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý trong khi dùng metformin nói chung và các thuốc trị bệnh tiểu đường nói chung.

Metformin là thuốc gì và những thông tin liên quan đến metformin đã được nêu chi tiết,  hy vọng những kiến thức trong bài viết sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về metformin để có thể dùng thuốc an toàn hiệu quả.

2 thoughts on “Metformin là thuốc gì? Thuốc metformin trị tiểu đường

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Liên hệ
Liên hệ