Cách điều trị bệnh đau thần kinh tọa

Bệnh đau thần kinh tọa thường gặp phổ biến ở lứa tuổi lao động trong độ tuổi từ 30 – 50 với nguyên nhân chủ yếu là do thoát vị đĩa đệm gây ra. Bệnh có biểu hiện với những cơn đau kéo dài từ thắt lưng xuống mông thậm chí xuống tới cẳng chân, bàn chân làm ảnh hưởng tới khả năng vận động. Tuy nhiên, để hiểu rõ hơn về bài viết này hãy cùng gia công thực phẩm chức năng GOLD HEALTH tham khảo bài viết dưới dây nhé!

Đau thần kinh tọa là gì?

Đau thần kinh tọa là gì?
Đau thần kinh tọa là gì?

Đau thần kinh tọa là một cơn đau liên quan đến dây thần kinh tọa (hay còn được gọi là dây thần kinh hông to, là dây thần kinh dài nhất trong cơ thể. Kéo dài từ thắt lưng đến ngón chân, dây thàn kinh tọa có chức năng chi phối, dinh dưỡng và vận động)) và các nhánh của nó. Cơn đau sẽ bắt đầu từ cột sống thắt lưng kéo dài xuống mông, lan xuống đùi, mặt trước cẳng chân, mắt các chân và kéo dài đến tận các ngón chân.

Bệnh thường gặp ở độ tuổi từ 30 – 50, do thói quen sinh hoạt và làm việc chưa khoa học. Tỷ lệ nam mắc bệnh nhiều hơn nữ. Hầu hết các cơn đau thần kinh tọa đều có thể tự hồi phục. Nếu nguyên nhân gây bệnh là bởi một số bệnh xương khớp khác có thể sẽ nghiêm trọng và khó điều trị hơn. Nhiều trường hợp nếu bệnh không được điều trị sẽ làm tổn thương thần kinh vĩnh viễn. Khi phát triển thành các biến chứng như mất cảm giác ở chân, bị rối loạn hoặc mất chức năng điều khiển bàng quang/ruột làm rối loạn đại tiểu tiện, yếu cơ chân.

Những nguyên nhân gây đau dây thần kinh

Các nghiên cứu cho thấy, có rất nhiều nguyên nhân gây nên bệnh đau dây thần kinh tọa. Dưới đây là một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh:

Thoát vị đệm thắt lưng:

Đây là nguyên nhân gây bệnh hàng đầu. Khối nhân nhầy trong đĩa đệm thoát ra ngoài chèn ép lên dây thần kinh tọa và các rễ thần kinh gây những cơn đau nhức khó chịu.

Thoái hóa cột sống thắt lưng:

Tình trạng này gây nên những tổn thương dây thần kinh tọakèm với những cơn đau kéo dài bắt đầu từ vùng thắt lưng, lan qua hông xuống cẳng chân và bàn chân làm ảnh hưởng đến khả năng vận động.

Do hẹp ống sống:

Do vùng cột sống bị tổn thương, các dây chằn bị dày lên làm lòng ống sống bị hẹp và chèn ép lên dây thần kinh tọa gây ra cảm giác đau đớn.

Trượt đốt sống:

Đây là tình trạng đốt sống bị lệch khỏi vị trí ban đầu của nó. Khi đó đâm vào các rễ thần kinh mà đặc biệt là dây thàn kinh tọa. Từ đó gây các các cơn đau âm ỉ hoặc dữ dội. Khi các đốt sống trượt xa hơn thì các cơn đau có xu hướng tăng nhiều hơn.

Do chấn thương:

Do tai nạn giao thông, tai nạn lao động, ngã từ trên cao cũng là tác nhân dẫn đến tình trạng đau thần kinh tọa.

Do béo phì:

Cân nặng quá mức khiến dây thần kinh tọa bị chèn ép và chụ áp lực từ cột sống gây đau nhức.

Do tuổi tác:

Tuổi tác càng cao, tình trạng thoái hóa càng diễn ra mạnh mẽ, hình thành các mỏm gi xương hay gai cột sống chèn ép vào thần kinh tọa.

Do tính chất công việc:

Người làm văn phòng tiếp xúc với máy tính nhiều giờ hoặc người thường xuyên làm công việc nặng nhọc cũng có nguy cơ mắc bệnh cao.

Do thói quen sinh hoạt:

Do đi giày cao gót trong thời gian dài, luyện tập thể dục quá mức cũng đều gặp phải tình trạng đau nhức, khó chịu.

Do di truyền:

Nếu trong gia đình có người mắc bệnh đau thần kinh tọa thì sẽ có khả năng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn người bình thường.

Triệu chứng của bệnh đau thần kinh tọa là gì?

Thông thời trong thời điểm đầu thường sẽ không có triệu chứng gì. Đến khi bệnh trở nặng hoặc đi khám tổng quát thì mới phát hiện ra bệnh.

Tùy thuộc vào nguyên nhân đau mà bệnh sẽ có những biểu hiện khác nhau. Cụ thể như:

  • Đau dọc dây thần kinh tọa: Cơn đau thường xuất hiện ở vùng thắt lưng rồi lan dần xuống mông, đùi, bắp chân, bàn chân và cơn đau lan dần xuống tận gót chân. Cơn đau ở vị trí bị tổn thương có sự khác biệt. Nếu tổn thương xảy ra ở rễ L4, người bệnh sẽ thấy cơn đau kéo dài đến vùng khoeo chân. Nếu đau ở vị trí rễ L5 thì cơn đau có thể lan xuống tận ngón chân. Ngoài ra, trong một số trường hợp không hề bị đau lưng khi đó các cơn đau chỉ tập trung ở vùng đùi trở xuống.
  • Mức độ các cơn đau: Người bệnh có thể gặp những cơn đau theo mức độ tăng dần từ đau âm ỉ tới đau dữ dội như bị điện giật, bị chích đột ngột. Khi hắt hơi, ho, ngồi quá lâu ở một tư thế khi đó các cơn đau có xu hướng tăng mạnh.
  • Mức độ lan tỏa: Cơn đau lan tỏa từ vùng dưới thắt lưng đến mông và từ phía sau đùi đến bắp chân làm ảnh hưởng đến quá trình vận động
  • Không những vậy, một số người khi mắc bệnh còn có những biểu hiện như ngứa ra, yếu cơ ở chân và bàn chân, tê bì.

Các phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh đau thần kinh tọa

Các phương pháp chẩn đoán

Để xác định chính xác tình trạng bệnh, thường sẽ được chẩn đoán dựa trên chẩn đoán lâm sàng và cận lâm sàng.

Phương pháp chẩn đoán lâm sàng

Bác sĩ sẽ hỏi thăm chi tiết về những triệu chứng mà hiện người bệnh đang mắc phải kết hợp với một số nghiệm pháp:

  • Hệ thống điểm đau Valleix, dấu hiệu bấm chuông dương tính
  • Có dấu hiệu lasegue
  • Có dấu hiệu Bonnet, dấu hiệu Chavany
  • Có phản xạ gân xương: Nếu rễ L4 bị tổn thương thì đây là cách thử phản xạ gân bánh chè yếu hoặc mất hoàn toàn. Nếu có tổn thương ở rễ S1 thì thử nghiệm phản xạ gân gót yếu hoặc mất

Chẩn đoán cận lâm sàng

  • Chụp X quang: Ký thuật này hầu không có giá trị trong việc xác định nguyên nhân gây bệnh nhưng có thể giúp định hướng các nguyên nhân do các bệnh xương khớp ,gây ra như viêm cột sống dính khớp, thoái hóa cột sống, hẹp đốt sống, trượt đốt sống, lao cột sống,…
  • Chụp cộng hưởng từ MRI: Kỹ thuật này sẽ xác định mức độ chèn ép và cho hình ảnh chính xác vị trí tổn thường, từ đó có thể đưa ra lướng xử lý kịp thời
  • Chụp CT Scan: Nếu trong trường hợp bệnh nhân không thể chụp MRI thì sẽ được chỉ định chụp CT.
  • Điện cơ ký (EMG): Đây là phương pháp đo xung điện được tạo ra bởi dây thần kinh và phản ứng của các cơ bắp. Khi đó sẽ có thể phát hiện được mức độ tỏn thương ở các rễ thần kinh.

Các phương pháp điều trị

Thông thường, các triệu chứng của thuyên giảm nếu áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà đúng cách. Nếu sau khi áp dụng mà cơn đau không cải thiện khi đó bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị khác.

Biện pháp hỗ trợ điều trị bệnh tại nhà

Hầu hết trong các trường hợp bệnh, các triệu chứng sẽ được cải thiện sẽ được cải thiện bằng cách:

  • Chườm mát: Lấy một túi lạnh chườm lên vùng bị đau, cơn đau sẽ được xoa dịu trong thời gian đầu. Ngày chườm vài lần và chườm tối đa 30 phút mỗi lần
  • Chườm nóng: Sau thời gian 2 – 3 ngày nên chườm ấm. Nếu cơn đau kéo dài thì nên chườm xem kẽ nóng và lạnh
  • Thực hiện những bài tập đau thần kinh tọa: Tập các bài tập giúp giảm cơ thắt lưng có thể làm giảm bớt sụ chèn ép ở dây thần kinh giúp đỡ đau hơn. Tránh xoay người hay cử động đột ngột khi thực hiện các bài tập này, cố gắng kéo giãn người, giữ nguyên tư thế ít nhất trong 30 giây

Điều trị bằng cách dùng thuốc

Một số thuốc được chỉ định trong việc điều trị bệnh là:

  • Thuốc kháng viêm: Sử dụng một số loại thuốc chống viêm để làm giảm các cơn đau do bệnh gây ra. Các loại thuốc này gồm naproxen, aspirin và ibuprofen
  • Thuốc giãn cơ
  • Thuốc giảm đau: Tùy vào mức độ đau mà sử dụng một loại thuốc hoặc dùng kết hợp với thuốc paracetamol, NSAID. Khi đó cần lưu ý đến các tác dụng không mong muốn cho tim, gan, đường tiêu hóa, thận. Xem xét kết hợp với thuốc giảm tiết axit và thuốc bảo vệ dạ dày để giảm nguy cơ viêm loét dạ dày – tá tràng. Trong trường hợp đau nhiều có thể dùng morphin (các chế phẩm thuốc phiện)
  • Thuốc giảm thần kinh
  • Thuốc giãn cơ
  • Thuốc vitamin nhóm B
  • Tiêm corticosteroid ngoài màng cứng: Cách này có tác dụng giảm đau do rễ trong bệnh thần kinh tọa hoặc có thể tiêm dưới hướng dẫn của CT hoặc màn huỳnh quang tăng sáng.

Điều trị vật lý

Khi cơn đau cấp tính được cải thiện, lúc này có thể áp dụng vật lý trị liệu phục hồi chức năng nhằm ngăn ngừa chấn thương cho sau này. Phương pháp này gồm các bài tập điều chỉnh tư thế, cải thiện tính linh hoạt và tăng cường cơ bắp hỗ trợ lưng.

  • Thể dục trị liệu: Những bài tập kéo giãn cột sống, bơi, xà đơn treo người nhẹ và một số bài tập cơ lưng giúp tăng cường sức mạnh cột sống
  • Mát xa trị liệu
  • Đeo đai lưng nhằm hỗ trợ tránh quá tải trên đĩa đệm cột sống

Điều trị ngoại khoa

Nếu trường hợp điều trị nội khoa thất bại hoặc những trường hợp chèn ép nặng như hẹp ống sống, hội chứng đuôi ngựa, liệt chi dưới, teo cơ,… Tùy vào tình trạng thoái vị  chèn ép hoặc trượt đốt sống khi đó sẽ có các phương pháp phẫu thuật khác nhau như nội soi, làm vững cột sống, song cao tần, vi phẫu hoặc mổ hở. Tuy nhiên, hai phương pháp phẫu thuật thường được sử dụng là:

  • Phẫu thuật lấy nhâm đệm: cắt bỏ phần nhỏ đĩa đệm thoát vị gây chèn ép các rễ thần kinh. Sau điều trị 3 tháng khô ng kết quả. Trường hợp người có biến chứng rối loạn cảm giác nặng và hạn chế vận động, cần được tiến hành phẫu thuật sớm.
  • Phẫu thuật cắt cung sau cắt đốt sống: Phương pháp này làm cho cột sống mất vững và dễ tại phát được chỉ định đối với trường hợp do hẹp ống sống

Trong trường hợp trượt đốt sống gây chèn ép thần kinh nặng được cố định bằng phương pháp  cố định làm cứng đốt sống, neph vít cột sống.

Điều trị khác:

Có thể áp dụng những liệu pháp thay thế  thường được sử dụng:

  • Châm cứu: Một vài nghiên cứu cho rằng châm cứu có thể giúp giảm đau lưng
  • Nắn xương khớp: Thao tác điều chỉnh cột sống là phương thứctrị liệu thần kinh cột sống sử dụng điều trị hạn chế vận động cột sống. Nhằm khoi phục chuyển động của cột sống, cải thiện chức năng và giảm đau. Thao tác này được xem như an toàn và có hiệu quả như các phương pháp điều trị cho thắt lưng nhưng không giúp giảm đau.

Phòng bệnh đau thần kinh tọa như thế nào?

Phòng bệnh bằng cách:

  • Tập thể dục thường xuyên để củng cố cơ bụng và cơ lưng, tập cân đối hai bên, tập đi xe đạp, tập bơi.
  • Duy trì chế độ ăn đầy đủ các khoáng chất và canxi.
  • Tránh lạm dụng rượu bia, cà phê, thuốc lá.
  • Nên giữ thẳng tư thế ngồi, vai hơi ngả ra sau, mắt nhìn thẳng. Để gối phía sau lưng giúp thẳng lưng
  • Hạn chế khuân vác nặng
  • Hạn chế vặn nâng thắt lưng thường xuyên.

27 thoughts on “Cách điều trị bệnh đau thần kinh tọa

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Liên hệ
Liên hệ